Zauważyliście jak wiele japońskich dań wykorzystuje jajka? Nie jest to przypadek! Jajka w japońskiej kulturze symbolizują żywotność i długowieczność. Już dawno temu zauważono ich wyjątkowość. Żółtko, przypominające słońce, trzyma w sobie cały skarbiec składników odżywczych. Zawiera duże ilości witaminy A, D, E, K, B1, B2, B5, B6, B9 i B12.

Nic dziwnego, że Japończycy tak chętnie je jedzą. Japonia zajmuje drugie miejsce po Meksyku pod względem liczby spożywanych jaj rocznie na mieszkańca rocznie; według danych z 2020 roku jedna osoba zjada ponad 340 jaj w ciągu roku.

Mimo że w innych krajach serwowanie surowych jajek może nie być najlepszym pomysłem, to w Japonii jest to na porządku dziennym. Surowe jajka zachowują pełnie swoich wartości odżywczych w odróżnieniu od ugotowanych. Dzięki bardzo rygorystycznym przepisom nakazującym dokładne sprawdzanie, mycie i selekcję, jajka podejrzewane o obecność bakterii salmonella, w Japonii nie mają racji bytu. Można bez obaw podać ciepła miseczkę ryżu z surowym jajkiem na wierzchu.

Jaja, oprócz tego, że są pełne wartości odżywczych, są uważane za bardzo proste w przygotowaniu, ich przyjemny, ciepły kolor dodaje potrawie energii.

Poniżej chcielibyśmy przybliżyć Wam kilka japońskim dań z jajkiem w roli głównej!

 

 

1. Omuraisu オムライス

Omuraisu to inaczej omlet ze smażonym ryżem. Proste, sycące danie łączące w sobie zachodnie i japońskie techniki gotowania.

Istnieją dwie historie dotyczące powstania tego niezwykłego dania. Jedna twierdzi, że powstał on w Tokio jako szybko przygotowywane danie dla personelu restauracji w dzielnicy Ginza na początku XX wieku. Inna historia mówi, że w rzeczywistości Omuraisu został wynaleziony w Osace około 1925 roku jako specjalnie zaprojektowany posiłek dla klienta, który mógł jeść tylko lekkie potrawy. Podobno przychodził on codziennie i codziennie zamawiał to samo: omlet z ryżem. Po jakimś czasie kucharz urozmaicił ten prosty posiłek przykrywając smażony ryż omletem i dodając ketczup.

 

 

 

Składniki:

na ryż:

- ok. 330g ugotowanego japońskiego ryżu Koshihikari (1 ¾ szklanki suchego ryżu)

- ½ cebuli

- ulubione warzywa np. zielony groszek, marchewka

- łyżeczka sosu sojowego

- łyżeczka ketchupu

- mięso z kurczaka (można pominąć)

- łyżka oleju do smażenia

- szczypta soli i pieprzu

 

na omlet:

- 4 jajka

- łyżeczka oleju rzepakowego

- szczypta soli i pieprzu

- łyżeczka bulionu dashi

 

Ryż należy ugotować i dokładnie ostudzić.
Mięso, cebulkę i inne warzywa, które tego wymagają, pokroić w małe kostki.
Na rozgrzanej z olejem patelni podsmażyć cebulkę aż się zeszkli, następnie dodać mięso, a na końcu inne warzywa. Doprawić solą i pieprzem. Dodać ostudzony ryż, ketchup i sos sojowy i delikatnie wymieszać z warzywami i mięsem.

Jajka rozbełtaj dokładnie, dodając łyżeczkę dashi, pieprz i sól. Wlej mieszankę na rozgrzaną z olejem patelnie. Należy smażyć na mniejszym ogniu, lekko rozbełtując wierzch płynnych jaj, pałeczkami lub widelcem, tak aby powstały drobne grudki. Następnie, smaż przez około 30 sekund. Na talerzu uformuj ze smażonego ryżu owalną górkę. Upewnij się, że omlet nie przywiera do patelni i przerzuć go jednym ruchem patelni na talerz stroną z grudkami do ryżu.
Ozdób swój Omuraisu zygzakiem lub uroczą buzią narysowaną ketchupem i gotowe.

 

 

2. Tamagoyaki 卵焼き

 

To rodzaj omletu, który powstaje poprzez stopniowe zawijanie go w rulonik jeszcze na patelni. To popularny element japońskich bento boxów, przyprawiany mirinen i cukrem lub sosem sojowym.
Mówi się, że popularność Tamagoyaki wzrosła w latach 50’ XX wieku, kiedy Japończycy byli mocno zachęcani do wzbogacania swojej diety o białko.

 

                            

 

 

Składniki:

- 4 jajka

- łyżka mirinu

- łyżka sosu sojowego

- łyżka cukru

- szczypta soli

- olej do smażenia

 

Wbić jajka do miseczki i dokładnie rozbełtać. Dodaj mirin, sos sojowy, cukier i odrobinę soli do mieszanki.
Wlej odrobinę miksu na rozgrzaną patelnię.
Kiedy spód omletu nieco się już zetnie, a wierzch nadal będzie jeszcze trochę surowy, przesuń swój omlet na jeden koniec patelni. Dolej następną małą porcję jajecznego miksu w puste miejsce po przesuniętym omlecie. Tak samo jak wcześniej, zaczekaj aż nowo-dolane jajko odrobinę się zetnie i przesuń cały omlet na jedną stronę patelni, stopniowo zawijając jego koniec w rulon – tak jak dywanik.
Powtarzaj tę czynność do wykorzystania całych jajek.
Na końcu zaczekaj aż Tamagoyaki wystygnie i pokrój go na mniejsze kawałki tzw. złote poduszki.

 

 

3. Oyakodon 親子丼

 

Oyakodon tłumaczy się dosłownie na „rodzic i dzicko” (oya-ko) i „miska ryżu” (don). Rodzic i dziecko to znajdujące się w potrawie kurczak i jajko. Poza tym nieco makbrycznie kojarzącym się porównaniem Oyakodon to przede wszystkim smaczny domowy posiłek - kurczak w kawałeczkach bite-size, delikatna cebula i aksamitne jajko gotowane razem w słodko-słonym sosie z dashi, sosu sojowego i mirinu i podawane na ciepłym parującym ryżu.

 

                     

 

Składniki:

- ok. 350g udek z kurczaka (bez kości i skóry)

- ok. 330g ugotowanego japońskiego ryżu Koshihikari (1 ¾ szklanki suchego ryżu)

- 2 duże jajka

- 1 duża cebula

- 1 szklanka (250ml) dashi

- 1 łyżka sosu sojowego

- 1 łyżka cukru

- 2 łyżki mirinu

- szczypiorek

- opcjonalne przyprawy: shichimi togarashi, pieprz sansho

 

Pokrój cebulę w cienkie piórka, szczypiorek i mięso z kurzych udek.
Do osobnej miseczki należy wbić jajka i lekko je rozbełtać.
Teraz trzeba przygotować bulion: wlej gotowe dashi wraz z sosem sojowym, mirinem i cukrem do głębokiej patelni i zagotuj. Do wciąż bulgoczącego wywaru dodaj pokrojoną cebulę. Należy ją gotować przez ok. 5 min, a następnie dodać kurczaka. Gotuj aż kurczak będzie gotowy, mieszając od czasu do czasu aż ok. ½ wody wyparuje. Dodaj szczypiorek i przyprawy.
Na koniec trzeba zmniejszyć ogień i stopniowo wlewać jajka do potrawki, delikatnie mieszając. Pozostawić na kuchence przez około 3 minuty. Następnie położyć na poprzednio przygotowanym ryżu w miseczce tzw. donburi.
Na koniec dodać pozostały szczypiorek i przyprawy.

 

 

4. Chawanmushi 茶碗蒸し

 

To danie typu custard w wydaniu jajecznym. Nazwa chawanmushi znaczy „zrobiony na parze w miseczce/czarce do herbaty”. Chawanmushi w odróżnieniu od innych dań typu custard, które są słodkie, jest wytrawny w smaku, doprawiany sosem sojowym, dashi i mirinem. Jajeczny krem podawany jest z dodatkami takimi jak grzyby shiitake, korzeń lotosu, orzechy ginkgo, edamame i gotowane krewetki.
Ciekawostka: to jedno z niewielu tradycyjnie japońskich dań jedzonych tylko łyżeczką.

 

                  

 

Składniki:

- 3 średnie jajka

- 375 ml dashi

- ½ łyżki sosu sojowego

- 1 łyżka mirinu

- 2 grzybki shiitake

- ¼ marchewki

- 2 krewetki

 

opcjonalnie:

- 2 kawałki kamaboko/naruto

- kilka ziaren soi edamame

- orzechy ginkgo

 

Najpierw trzeba przygotować dodatki: pokroić marchewki w talarki (można użyć foremki do malutkich ciasteczek do przycięcia ich w kształt kwiatka), od grzybka shiitake odkroić trzonek i pokroić na cienkie plasterki.
W większym naczyniu wymieszaj jajka (mieszaj delikatnie, aby nie powstały bąbelki), dodaj mirin, sos sojowy i dashi. Rada: chawanmushi wychodzi najdelikatniejsze przy proporcji dashi do rozbełtanych jajek 1 do 3. Dashi dodawaj stopniowo. Gotową mieszankę przelej do 3 japońskich naczynek na herbatę lub ramekinów.
Do dużego garnka (min. 20cm średnicy) należy nalać ok. 3cm wody i zagotować. Zmniejsz ogień i włóż naczynka do garnka. Przykryj pokrywką okrytą ręcznikiem bądź ściereczką (aby woda nie skapywała na chawanmushi). Gotuj na prze przez 5-7 minut w temperaturze ok. 70-80°C.
Kiedy potrawa jest już prawie gotowa dodaj topingi: shiitake, marchewkę, edamame, krewetki i orzechy ginkgo. Wyłącz kuchenkę i pozostaw chawanmushi pod przykryciem jeszcze przez 3-5 minut.
Wymij i wytrzyj miseczki, i gotowe.

 

 

5. Ajitsuke tamago 味付け玉子

 

Jajka na miękko zamarynowane w mirinie i sosie sojowym, pełne umami! Idealne do bento, ramenów czy jako przekąska. Znane też jako Nitamago (煮玉子).

 

                                   

 

Składniki:

- jajka (tyle ile potrzebujecie :))

- w proporcjach 1:1:1: sos sojowy, woda, mirin

- cukier w proporcjach 1:2 w stosunku do pozostałych składników marynaty

 

Najpierw podgrzej wszystkie składniki marynaty (sos sojowy, woda, mirin, cukier) aż cukier dokładnie się rozpuści. Pozostaw do ostygnięcia.
Jajka włóż do wrzątku i gotuj 6 min, na miękko :) Przełóż je do naczynia z zimną wodą i kiedy kompletnie ostygną, obierz ze skorupki.
Umieść jajka w szczelnym pojemniku lub w plastikowej torebce na suwak i zalej marynatą. Pozostaw na noc w lodówce.
Następnego dnia możesz cieszyć się pysznymi Ajitsuke tamago!

 

Jak zobaczyliśmy, japońska kuchnia może być prawdziwą inspiracją jeśli chodzi o dania jajeczne. Powyższe potrawy są one nie tylko bardzo pożywne, ale też wyglądają niezwykle zachęcająco, ciesząc oko ciepłym kolorami. Omuraisu i oyakodon są pysznymi posiłkami na ciepło, chawanmushi zachwyci każdego jako przystawka lub szybka przekąska, tamagoyaki ożywią wasz lunchowy bento box, a ajitsuke tamagojest doskonałym dodatkiem do ramenu.

Smacznego!